Świadczenie 500+

Informacje związane ze świadczeniem wychowawczym 500+ w kontekście koordynacji świadczeń zabezpieczenia społecznego – aktualności oraz najważniejsze wiadomości.

Podstawowe informacje na temat świadczenia (komu przysługuje; jak i gdzie złożyć wniosek etc.),  znajdziecie na stronie Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej – kliknij tutaj oraz na stronie ZUS – kliknij tutaj. Nasz artykuł wprowadzający, odnośnie ZUS i 500+ w aspekcie koordynacji – kliknij tutaj.

500 plus ZUS 2023/2024

500 plus ZUS 2023/2024: od dnia 01.02.2023 roku rusza nabór wniosków na 500+ w ZUS na nowy okres zasiłkowy 2023/2024 obejmujący przedział czasowy od 01.06.2023 do 31.05.2024. Jest to ważna informacja także dla wszystkich osób objętych koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Przede wszystkim dlatego, że w Polsce świadczenia na dzieci przyznaje się na okresy zasiłkowe – nie złożenie nowego wniosku w terminie sprawi, że świadczenie 500+ od 01.06.2023 r. nie będzie wypłacane dotychczasowym beneficjentom.

500 plus ZUS 2023/2024 - fragment wniosku
500 plus ZUS 2023/2024 – fragment wniosku / źródło grafiki: własne

Na początek polecam przygotowany dla Was materiał filmowy:

Czytaj dalej

Kindergeld a 500 plus ZUS

Ze względu na zapotrzebowanie społeczne odniosę się kolejny raz do sprawy pobierania świadczenia wychowawczego 500+ przyznawanego od 01.06.2022 r. przez ZUS w kontekście niemieckiego świadczenia Kindergeld. Nie ukrywam, że czynię to mimo pewnego wewnętrznego oporu, gdyż wszystkie te informacje można od dawna znaleźć na naszym portalu m.in. tutaj oraz tutaj.

Podstawową zasadą na gruncie prawa polskiego, która odnosi się do 500+ od 01.06.2022 r. jest fakt, że świadczenie to przysługuje dla osób uprawnionych do jego pobierania w Polsce w pełnej kwocie tj. 500 zł miesięcznie na dziecko bez względu na wspólnotowe zasady pierwszeństwa. Innymi słowy, dla strony polskiej nie jest istotne, czy w przypadku koordynacji świadczeń pierwszeństwo do wypłaty świadczeń rodzinnych jest w innym kraju – w naszym przypadku będą to Niemcy, czy też w Polsce. Ustawodawca stwierdził, że ze względu na koszty obsługi programu 500+, trudną współpracę dotychczasowych realizatorów (organy gminne i Wojewodowie), prowadzone przewlekle postępowania przed wydaniem jakichkolwiek rozstrzygnięć i ewentualną wypłatą świadczenia, lepiej będzie przenieść przyjmowanie wniosków do ZUS oraz wypłacać pełne kwoty świadczenia bez względu na wspólnotowe regulacje koordynacyjne. Mówiąc wprost – bardziej opłaca się wypłacać „w ciemno” 500+ każdemu, którego dotyczy sytuacja koordynacyjna, niż inwestować w dalszy rozwój maszyny urzędniczo – formalnej. Zatem ZUS od 01.06.2022 r. w przypadkach, gdy zastosowanie znajdą przepisy o koordynacji świadczeń wypłaca pełną kwotę, bez względu na pierwszeństwo. Uzasadnia to krajom zagranicznym „świadczeniem gwarantowanym ze strony Polski”, które chociaż wyłamuje się z ogólnie przyjętych zasad wspólnotowych, to ma mieć uzasadnienie prawne:

Z ustalonej linii orzeczniczej TSUE wynika, że wykładnia przepisów prawa wtórnego z zakresu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, z której wynikałoby, że przepisy o koordynacji zakazują państwu członkowskiemu przyznania osobie objętej przepisami o koordynacji ochrony przewidzianej w przepisach prawa krajowego szerszej niż ta, która została zagwarantowana na podstawie przepisów o koordynacji, byłaby sprzeczna z postanowieniami Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Kindergeld a 500 plus ZUS - będą zwroty?
Kindergeld a 500 plus ZUS – będą zwroty? / źródło grafiki: Pixabay
Czytaj dalej

NIK: Terminy o 500 plus w koordynacji przekroczone powyżej roku

Prawie 57% zbadanych przez NIK wniosków o 500 plus w koordynacji, rozpatrzono średnio z ponadrocznym przekroczeniem ustawowych terminów, a w skrajnych przypadkach opóźnienie to wynosiło nawet trzy lata – wynika z Informacji o wynikach kontroli opublikowanej przez Najwyższą Izbę Kontroli.

Skontrolowano 10 urzędów wojewódzkich oraz Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej. Przedmiotem kontroli był okres od 2018 roku do 15 października 2021 roku. Wykazano, że instytucje odpowiedzialne za realizację zadań z zakresu koordynacji świadczeń nie działały we wskazanym okresie prawidłowo – przede wszystkim powodem takiej oceny było nieterminowe realizowanie spraw. Prawie 57% zbadanych przez NIK wniosków o przyznanie 500+, które podlegały koordynacji rozpatrzono średnio z ponadrocznym przekroczeniem ustawowych terminów, a w skrajnych przypadkach opóźnienie to wynosiło nawet trzy lata. Według stanu na 30 czerwca 2021 r. wszyscy wojewodowie nie rozpatrzyli 50 275 zaległych wniosków, a w przypadku wniosków bieżących, nie rozpatrzono 66 710 (50%).

NIK: Terminy o 500 plus w koordynacji przekroczone powyżej roku
Liczba nierozpatrzonych wniosków w kontrolowanych urzędach wojewódzkich,
dotyczących świadczenia wychowawczego objętego koordynacją na dzień 30.06.2021 r. / źródło grafiki: NIK
Czytaj dalej

RPO: Dużo skarg na bezczynność i przewlekłość postępowań

Na oficjalnej stronie Rzecznika Praw Obywatelskich ukazało się pismo z dnia 03.11.2021 r. skierowane do Minister Rodziny i Polityki Społecznej. Informuje ono o ciągłym i systematycznym zwiększaniu się ilości skarg kierowanych do Rzecznika na przewlekłość postępowań w sprawach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz świadczenia wychowawczego, objętych koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że podobne pisma kierowane są przez RPO do Ministerstwa w zasadzie co kilka miesięcy.

Skargi na bezczynność i przewlekłość w koordynacji - RPO
Skargi na bezczynność i przewlekłość w koordynacji / źródło grafiki: logo RPO

W piśmie wskazano, że w dalszym ciągu powiększa się skala problemu związanego z nieterminowym, przewlekłym załatwianiem przez Urzędy Wojewódzkie spraw z zakresu koordynacji świadczeń na dzieci. Wnoszone skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowań do Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w zdecydowanej większości przypadków znajdują uzasadnienie i zapadają orzeczenia korzystne dla skarżących – czyli wnioskodawców.

Czytaj dalej

500 plus trafia do ZUS!

Prezydent RP dnia 21.10.2021 r. podpisał ustawę z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw, co kończy cały proces legislacyjny i przenosi realizację programu rodzina 500+ do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Zmiany dotyczą także stosowania i realizacji przepisów koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w odniesieniu do tego świadczenia!

Co się zmieni w kontekście koordynacji świadczeń?

Stan prawny do 31.05.2022 r.

Do dnia 31.05.2022 r. organem właściwym do obsługi wniosków 500+ w zakresie koordynacji świadczeń będzie Wojewoda. Oznacza to, że wnioski dotychczas złożone i realizowane np. na okres zasiłkowy 21/22, który trwa do 31.05.2022 r. rozpatrywać i rozstrzygać będzie Wojewoda właściwy dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Analogicznie wszystkie starsze wnioski o świadczenie 500+, które nie zostały jeszcze rozpatrzone w związku z przepisami o koordynacji także rozstrzygnąć musi Wojewoda. Realizować wypłaty w takich przypadkach do 31.05.2022 r. będzie Wójt/Burmistrz/Prezydent jak dotychczas. Jednocześnie należy wskazać, że jeśli wniosek złożony zostanie w okresie od 01.01.2022 r. do 31.05.2022 r. (np. na nowo narodzone dziecko) i w grę wchodzić będzie koordynacja, to także organem właściwym do jego rozpatrzenia będzie Wojewoda. Zgodnie z ustawą od dnia 01.01.2022 r. nowe wnioski składać się będzie w ZUS wyłącznie w formie elektronicznej. Zatem takie wnioski w okresie od 01.01.2022 r. do 31.05.2022 r. ZUS przekaże do Wojewody w celu wydania rozstrzygnięcia na dotychczasowych zasadach. Realizatorem wypłaty dla takich wniosków złożonych w okresie od 01.01.2022 r. do 31.05.2022 r. będzie gmina.

500+ ZUS i koordynacja - zmiany w świadczeniu 500+ od 2022 r.
Zmiany w świadczeniu 500+ / źródło grafiki: logo ZUS
Czytaj dalej