Pracujesz w Niemczech i wychowujesz dzieci? A może to Twój były partner lub była partnerka jest zatrudniona w Niemczech, a dzieci mieszkają w Polsce? W wielu takich przypadkach przysługuje niemiecki zasiłek rodzinny Kindergeld – czasem w pełnej kwocie, a czasem jako dodatek dyferencyjny (wyrównanie z Niemiec).
Od 2026 roku Kindergeld wynosi 259 euro miesięcznie na każde dziecko. Co ważne – od 1 stycznia 2023 r. Niemcy wypłacają taką samą kwotę na każde dziecko, niezależnie od liczby dzieci w rodzinie.
Problem polega na tym, że samo prawo do Kindergeld to jedno, a prawidłowe przejście procedury w Familienkasse to już zupełnie inna historia. Tu liczą się terminy, dokumenty i zasady koordynacji świadczeń w UE, które potrafią zmieniać się z roku na rok.
Pomagamy uzyskać Kindergeld bez stresu, wyjaśniamy spory z urzędem, odzyskujemy zaległe pieniądze i przygotowujemy odwołania, gdy urząd odmawia wypłaty. Zapisz się na bezpłatną konsultację.
Co to jest Kindergeld i dla kogo jest przeznaczone?Kindergeld – definicja i po co się je wypłaca
Kindergeld to świadczenie rodzinne wypłacane w Niemczech przez Familienkasse, czyli Kasę Świadczeń Rodzinnych. Pieniądze wypłacane są co miesiąc i mają wspierać rodziców (lub opiekunów) w kosztach wychowania dziecka.
Najważniejsze z punktu widzenia rodzin:
- Kindergeld nie zależy od dochodów,
- kwota jest taka sama na każde dziecko,
- można je uzyskać także wtedy, gdy dzieci mieszkają w Polsce.
Kiedy pojawia się prawo do Kindergeld?
Zasiłek rodzinny z Niemiec przysługuje osobom, które:
- mieszkają w Niemczech albo
- mają w Niemczech źródło dochodu (np. umowę o pracę, działalność, odprowadzane składki).
W praktyce często wystarczy, że jeden rodzic pracuje w Niemczech, aby uruchomić procedurę koordynacji świadczeń w UE.
Przykład 1
Twoja była żona mieszka i pracuje w Niemczech. Ty mieszkasz w Polsce, pracujesz w Polsce, a Wasze wspólne dziecko jest z Tobą.
W takim układzie możesz otrzymać wyrównanie z Niemiec (dodatek dyferencyjny), bo biologiczny rodzic dziecka pracuje i mieszka w Niemczech.
Przykład 2
Partner pracuje na niemieckiej umowie (np. system 2/2), bez meldunku w Niemczech. Ty jesteś bezrobotna, dzieci mieszkają w Polsce.
W wielu takich sytuacjach krajem pierwszeństwa są Niemcy, więc możesz mieć prawo do pełnego Kindergeld, a dodatkowo do polskiego świadczenia 800+.
Na jakie dzieci przysługuje Kindergeld?
Kindergeld obejmuje nie tylko małe dzieci. W zależności od sytuacji świadczenie może przysługiwać także na starszych podopiecznych.
Najczęściej:
- dzieci do 18 lat – bez dodatkowych warunków,
- dzieci od 18 do 25 lat – jeśli kontynuują naukę (szkoła, studia, Ausbildung),
- dzieci od 18 do 21 lat – jeśli są zarejestrowane jako bezrobotne,
- dzieci z niepełnosprawnością – nawet po 25 roku życia, jeśli niepełnosprawność powstała wcześniej i uniemożliwia samodzielne utrzymanie.
Kindergeld może obejmować także dzieci w ramach gospodarstwa domowego, np.:
- dzieci małżonka z poprzedniego związku,
- dzieci adoptowane,
- a w niektórych sytuacjach również wnuki, jeśli babcia lub dziadek sprawują nad nimi opiekę i dziecko mieszka z nimi w gospodarstwie domowym.
Co ważne, dzieci mogą mieszkać i być zameldowane w Polsce, a mimo to rodzic może ubiegać się o niemiecki zasiłek rodzinny.
Jak złożyć wniosek o Kindergeld?
Gdzie składa się dokumenty?
Wniosek o Kindergeld składa się do niemieckiej Familienkasse. Jeśli mieszkasz w Polsce i składasz dokumenty z zagranicy, wnioski zwykle wysyła się do Familienkasse Sachsen. Jeśli cała rodzina mieszka w Niemczech, wniosek składa się do kasy właściwej dla miejsca zamieszkania albo zatrudnienia.
Wniosek można złożyć:
- pocztą,
- osobiście,
- online (zwykle, gdy masz adres w Niemczech).
W praktyce najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest wysyłka pocztą tradycyjną.
Kiedy warto złożyć wniosek?
Najlepiej złożyć go możliwie szybko po rozpoczęciu pracy w Niemczech. Standardowo Familienkasse wypłaca Kindergeld maksymalnie do 6 miesięcy wstecz od daty złożenia wniosku.
Od tej zasady zdarzają się wyjątki, bo w sprawach unijnych liczy się też koordynacja między krajami. W wielu przypadkach da się zawalczyć o okres dłuższy niż 6 miesięcy, ale wymaga to odpowiedniego poprowadzenia sprawy i dokumentów.
Jeśli chcesz odzyskać Kindergeld za dłuższy okres, zapisz się na konsultację.
Dokumenty do Kindergeld – co przygotować?
Właściwa dokumentacja to podstawa. Familienkasse może odrzucić wniosek albo przeciągać sprawę miesiącami, jeśli brakuje kluczowych załączników.
Zazwyczaj potrzebne są:
- formularz wniosku Antrag auf Kindergeld,
- załącznik na dziecko Anlage Kind (oddzielnie dla każdego dziecka),
- załącznik Ausland, jeśli dziecko mieszka poza Niemcami,
- akt urodzenia dziecka,
- akt małżeństwa (jeśli dotyczy),
- potwierdzenie wspólnego zameldowania z dzieckiem w Polsce,
- dokumenty potwierdzające pracę w Niemczech (umowa, Arbeitgeberbescheinigung),
- potwierdzenie ubezpieczenia w Niemczech,
- meldunek w Niemczech lub umowa najmu mieszkania (jeśli dotyczy),
- decyzje dotyczące 800+ w Polsce.
W trakcie postępowania Familienkasse często żąda dodatkowych dokumentów, dlatego ważne jest, aby odpowiadać na pisma terminowo i konsekwentnie.
Ile trwa rozpatrzenie Kindergeld?
Oficjalnie decyzja może pojawić się w ciągu 2–6 miesięcy. W praktyce, zwłaszcza przy sprawach transgranicznych, czas oczekiwania często wynosi 8–12 miesięcy. Dużo zależy od kompletności dokumentów i obciążenia urzędu.
Kiedy wypłacane jest Kindergeld?
Terminy wypłat zależą od ostatniej cyfry numeru Kindergeldnummer:
- 0–3: wypłata na początku miesiąca,
- 4–6: wypłata w drugim tygodniu miesiąca,
- 7–9: wypłata pod koniec miesiąca.
Kindergeld i 800+ – jak działa koordynacja świadczeń?
Czy można pobierać Kindergeld i 800+ w tym samym czasie?
Tak, można pobierać świadczenia równocześnie, ale wszystko zależy od tego, który kraj jest krajem pierwszeństwa. To właśnie ta zasada decyduje, czy dostaniesz pełne Kindergeld, czy jedynie wyrównanie.
Kiedy przysługuje pełne Kindergeld i 800+?
Przykład 1
Jeden rodzic pracuje w Niemczech, a drugi w Polsce jest nieaktywny zawodowo (np. bez pracy, bez prawa do zasiłku). Dzieci są w Polsce. W wielu takich przypadkach krajem pierwszeństwa są Niemcy i wypłacają pełne Kindergeld, a Polska wypłaca 800+.
Przykład 2
Oboje rodzice pracują w Niemczech, a dzieci mieszkają w Polsce. Wtedy zwykle to Niemcy wypłacają pełne Kindergeld, a Polska nadal wypłaca 800+.
Kiedy Kindergeld będzie tylko dodatkiem dyferencyjnym?
Jeśli jeden rodzic pracuje w Polsce, a drugi pracuje w Niemczech, to krajem pierwszeństwa jest Polska. W takiej sytuacji Polska wypłaca 800+, a Niemcy dopłacają różnicę, jeśli Kindergeld jest wyższy niż polskie świadczenie.
To właśnie nazywa się dodatkiem dyferencyjnym.
Każdą zmianę sytuacji zawodowej trzeba zgłosić do Familienkasse. W przeciwnym razie urząd może zażądać zwrotu nienależnie pobranego Kindergeld.
Kinderzuschlag – dodatkowe pieniądze dla rodzin z niższymi dochodami
Kinderzuschlag to dodatek dla rodzin, które pracują, ale nadal mają trudność w utrzymaniu domowego budżetu. W 2025 roku maksymalna kwota wynosi 292 euro na dziecko i jest wypłacana razem z Kindergeld.
Warunki przyznania Kinderzuschlag:
- rodzina pobiera Kindergeld,
- dochód brutto wynosi minimum 900 euro (para) lub 600 euro (samotny rodzic),
- dochody nie przekraczają progów,
- dziecko mieszka w gospodarstwie domowym i nie ukończyło 25 lat.
Masz problem z Kindergeld? Prowadzimy trudne sprawy
Wiele osób trafia do nas dopiero wtedy, gdy pojawia się konflikt albo urząd przestaje odpowiadać. I właśnie w takich sprawach działamy najskuteczniej.
Były partner pobiera Kindergeld, mimo że dziecko jest u Ciebie
Zasiłek powinien trafiać do opiekuna, z którym dziecko mieszka na co dzień. Jeśli druga strona pobiera pieniądze nienależnie, pomagamy przepisać świadczenie i odzyskać zaległe kwoty.
Familienkasse przeciąga sprawę lub odmawia wypłaty
Jeśli urząd zwleka, wysyła ciągle te same pisma albo wydaje negatywną decyzję, przygotowujemy odwołania i pisma, które realnie przyspieszają działanie urzędników.
Wezwanie do zwrotu Kindergeld (Mahnung)
Nie każda decyzja o zwrocie jest poprawna. Analizujemy sprawę, sprawdzamy podstawy prawne i przygotowujemy skuteczne odwołanie. Zwroty często dotyczą sytuacji takich jak zakończenie pracy w Niemczech albo niezgłoszenie 800+.
Brak współpracy drugiego rodzica
Nawet jeśli były partner nie chce wydać dokumentów lub utrudnia sprawę, istnieją formalne rozwiązania. Prowadzimy klientów również w przypadkach konfliktowych.
Masz problem z Familienkasse albo byłym partnerem? Zapisz się na bezpłatną konsultację.
Mity o Kindergeld – prawda, którą musisz znać
Mit: Trzeba przepracować 6 miesięcy, żeby złożyć wniosek
Fakt: Wniosek najlepiej złożyć jak najszybciej. Zwlekanie może oznaczać stratę pieniędzy, bo urząd standardowo wypłaca maksymalnie 6 miesięcy wstecz.
Mit: Kindergeld należy się temu, kto pracuje w Niemczech
Fakt: Najczęściej świadczenie przysługuje temu rodzicowi, z którym dziecko mieszka i tworzy gospodarstwo domowe.
Mit: Alimenty można płacić z Kindergeld
Fakt: Nie. Kindergeld to wsparcie państwowe, a alimenty są obowiązkiem rodzica wynikającym z przepisów.
Mit: Bez współpracy byłego partnera nic nie da się zrobić
Fakt: Są legalne sposoby, aby prowadzić sprawę dalej nawet wtedy, gdy druga strona utrudnia postępowanie.