Wyróżniony wpis

Witaj na stronie o koordynacji!

Przepisy dotyczące koordynacji świadczeń rodzinnych i wychowawczych na dzieci to ważny aspekt życia setek tysięcy Polaków. Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego dotyczy zasadniczo każdej rodziny, której członek zamieszkuje bądź pracuje na terenie Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Szwajcarii i w pewnym zakresie Wielkiej Brytanii.

Strona na której jesteś, ma za zadanie w sposób przystępny przedstawić Ci podstawowe zasady koordynacji, wskazać jakie świadczenia podlegają koordynacji, opisać procedurę prawną, stanowić forum oraz przede wszystkim wskazać Twoje prawa i możliwości. Jest to o tyle ważne, że w polskiej przestrzeni internetowej brakuje fundamentalnych informacji na ten temat, większość stron w sposób teoretyczny opisuje zagadnienie, a zainteresowani toną w gąszczu niezrozumiałych przepisów. Podobnie zresztą jak instytucje zajmujące się w Polsce koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego – z przykrością trzeba stwierdzić, że niekiedy postępowania prowadzone są przewlekle, wnioskodawcy długo czekają na rozstrzygnięcia w swoich sprawach. Dzięki tej stronie uzyskasz podstawowe informacje o koordynacji świadczeń na dzieci.

Zobacz najpopularniejsze wpisy:

Borne-og ungeydelsen – rodzinne w Danii

Borne-og ungeydelsen to podstawowe świadczenie rodzinne w Danii. Jego nazwa w transkrypcji duńskiej to børne- og ungeydelsen lub skrótowo børnecheck. W Polsce tłumaczymy to jako zasiłek dla dzieci i młodzieży – co jest o tyle istotne, że w systemie duńskim nie oznacza zasiłku na dziecko, który stanowi inną formę wsparcia. Z racji tego system ten wydaje się dość skomplikowany, niemniej jednak ten artykuł rozwieje wszelkie wątpliwości w tej kwestii.

Borne-og ungeydelsen przysługuje rodzicom dzieci poniżej 18 roku życia. Od 2022 roku bez względu na to czy rodzice tworzą wspólne gospodarstwo domowe, czy też żyją oddzielnie, to każdemu z nich wypłacana jest dokładnie połowa kwoty przysługującej na dziecko:

Wiek dzieckaKwota Borne-og ungeydelsen
0-2 lata4 653 DKK kwartalnie na dziecko
3-6 lat3 681 DKK kwartalnie na dziecko
7-14 lat2 898 DKK kwartalnie na dziecko
15-17 lat966 DKK miesięcznie na dziecko
Kwoty Borne-og ungeydelsen w 2022 roku

Jak widzimy kwoty zmniejszają się wraz ze wzrostem wieku dziecka. Podane są one w koronach duńskich, o tym jak przeliczać waluty szerzej pisaliśmy tutaj. Trzeba podkreślić, że kwoty dla pierwszych trzech przedziałów wiekowych wypłacane są kwartalnie – zatem aby uzyskać przeliczenie w skali miesiąca należy podzielić je przez trzy. Kwota dla dziecka w przedziale od 15 lat do uzyskania pełnoletności wypłacana jest miesięcznie. Jak już wspomniałem, zgodnie ze zmienionymi od stycznia 2022 r. przepisami kwoty wypłaca się standardowo każdemu z rodziców po połowie. Można więc łatwo obliczyć, że dla dziecka w wieku od 7 do 14 lat każdy z rodziców otrzyma na swoje konto po 1 449 DKK kwartalnie. Zmiana ta może wydawać się dziwna, niemniej jednak ma swoje uzasadnienie, gdyż jednym z warunków przyznania świadczenia w pełnej kwocie jest kryterium dochodowe. Ustalono je w 2022 roku na podstawę opodatkowania przekraczającą 828 100 DKK rocznie. Dzięki temu rozwiązaniu podstawa ta odnosi się do każdego z rodziców dziecka osobno, co niewątpliwie jest z korzyścią dla beneficjentów. Wychodziłoby to ponad 100 tys euro rocznie, zatem należy życzyć wszystkim czytelnikom przekroczenia tego progu. Jeśli tak się stanie, świadczenie zostanie zmniejszone o 2% kwoty przekroczenia.

Borne-og ungeydelsen – rodzinne w Danii wypłaca Udbetaling Danmark
Borne-og ungeydelsen – rodzinne w Danii wypłaca Udbetaling Danmark / źródło grafiki: logo Udbetaling DK

Wyświetlono tylko 34% treści – pozostało 66% treści (ok. 4.7 tysiąca znaków) w tym artykule do przeczytania – m.in. warunki do uzyskania borne-og ungeydelsen w Danii; opis sposobu złożenia wniosku; odnośniki do wniosków i formularzy; terminy wypłaty; zgłaszanie zmian; inne świadczenia rodzinne w Danii.

ZOBACZ WSZYSTKIE TREŚCI:

Wesprzyj serwis datkiem w kwocie minimum 28 zł za pomocą polskich płatności online, obsługujących BLIK i popularne polskie banki!

Wsparcie naszego serwisu - kliknij tutaj!

Jednorazowo i bez rejestracji - wystarczy podać imię, nazwisko oraz e-mail, na który do maksymalnie kilku godzin otrzymasz hasło, ważne minimum 30 dni na wszystkie treści na portalu - to 132 strony A4! Datki przeznaczamy na pokrycie kosztów funkcjonowania strony.

Zobacz opinie o naszym serwisie. W razie pytań zachęcamy do kontaktu. Powered by buycoffee.to, polityka prywatności. Bezpieczeństwo płatności Tpay.com.

Barnbidrag – rodzinne w Szwecji

Barnbidrag jest klasycznym zasiłkiem rodzinnym w Szwecji i jego wysokość w 2022 roku wynosi 1250 SEK (koron szwedzkich) miesięcznie na dziecko. Przysługuje dzieciom do ukończenia 16 roku życia – a jeśli kontynuują naukę w szkole w pełnym wymiarze godzin i tworzą z rodzicami wspólne gospodarstwo domowe, to przyznaje się przedłużony zasiłek rodzinny tzw. förlängt barnbidrag w tej kwocie do czasu zakończenia edukacji. Przyznanie tego świadczenia nie jest uzależnione od dochodu, nie podlega ono też opodatkowaniu.

Najważniejszym dodatkiem do Barnbidrag jest dodatek z tytułu wychowania w rodzinie wielodzietnej tzw. flerbarnstillägg, który uzyskuje się automatycznie na drugie i kolejne dziecko w miesięcznej wysokości:

  • 150 SEK na drugie dziecko;
  • 530 SEK na trzecie dziecko;
  • 1010 SEK na czwarte dziecko;
  • 1250 SEK na piąte i kolejne dzieci.
Barnbidrag - rodzinne w Szwecji wypłaca Försäkringskassan / źródło grafiki: logo Försäkringskassan
Barnbidrag – rodzinne w Szwecji wypłaca Försäkringskassan / źródło grafiki: logo Försäkringskassan

Instytucją właściwą do realizacji i wypłaty tych trzech podstawowych filarów świadczeń rodzinnych na dzieci w Szwecji jest Försäkringskassan. Podlegają one koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, dlatego organ ten współpracuje z polskimi urzędami właściwymi do spraw koordynacji. Oczywiście zastosowanie mają zasady wspólnotowe, zatem istnieje możliwość otrzymywania dodatku dyferencyjnego, znanego w Szwecji jako tzw. tilläggsbelopp. Zachęcam do zapoznania się z tym pojęciem, tam też opisano szczegółowo jak przeliczać kwoty świadczeń z walut trzecich na euro i następnie na złotówki, w celu porównania ich wysokości w Szwecji i Polsce.

Wyświetlono tylko 48% treści – pozostało 52% treści (ok. 1.8 tysiąca znaków) w tym artykule do przeczytania – m.in. pozostałe dodatki podlegające koordynacji; świadczenie rodzicielskie w Szwecji; odnośniki do wniosków i formularzy; zgłaszanie zmian.

ZOBACZ WSZYSTKIE TREŚCI:

Wesprzyj serwis datkiem w kwocie minimum 28 zł za pomocą polskich płatności online, obsługujących BLIK i popularne polskie banki!

Wsparcie naszego serwisu - kliknij tutaj!

Jednorazowo i bez rejestracji - wystarczy podać imię, nazwisko oraz e-mail, na który do maksymalnie kilku godzin otrzymasz hasło, ważne minimum 30 dni na wszystkie treści na portalu - to 132 strony A4! Datki przeznaczamy na pokrycie kosztów funkcjonowania strony.

Zobacz opinie o naszym serwisie. W razie pytań zachęcamy do kontaktu. Powered by buycoffee.to, polityka prywatności. Bezpieczeństwo płatności Tpay.com.

Zasiłek rodzinny a koordynacja świadczeń

Zasiłek rodzinny wraz z siedmioma różnymi dodatkami do zasiłku rodzinnego podlega koordynacji świadczeń. W związku z tym, że od 1. lipca każdego roku można składać online wnioski o przyznanie tego świadczenia rodzinnego na nowy okres zasiłkowy (w formie papierowej wnioski przyjmowane są od 1. sierpnia każdego roku) warto zapoznać się z jego specyfiką i omówić go w kontekście koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Podstawowe zasady uzyskania zasiłku rodzinnego

Zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko 18. roku życia lub powyżej tego wieku pod warunkiem nauki w szkole publicznej lub szkole wyższej (jednak nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia lub 24. roku życia, jeżeli ma orzeczony umiarkowany lub znaczny stopień niepełnosprawności). Przysługuje także osobie uczącej się do 24. roku życia, przy czym taka osoba w myśl ustawy o świadczeniach rodzinnych to osoba pełnoletnia ucząca się, niepozostająca na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony. Wnioskować o zasiłek rodzinny na dziecko może jego rodzic, opiekun prawny lub faktyczny lub właśnie osoba ucząca się, której definicję przestawiono powyżej. Przyznaje się go na okresy zasiłkowe, które ustalone są od 01.11 danego roku do 31.10 roku następnego. Zatem składając wniosek na okres zasiłkowy 2022/2023 np. w sierpniu 2022 r. otrzymamy rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej obejmujący czas od 01.11.2022 r. do 31.10.2023 r. Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania (albo w ośrodku pomocy społecznej GOPS / MOPR lub w innej jednostce organizacyjnej gminy np. Centra Pomocy Rodzinie, jeżeli to właśnie im przekazana została realizacja świadczeń rodzinnych w danej gminie). W formie papierowej od 01.08, alternatywnie od 01.07 można złożyć wniosek online za pośrednictwem portalu informacyjno – usługowego Empatia, o czym szerzej tutaj. Jednocześnie trzeba podkreślić, że taki wniosek można złożyć w każdej chwili – w przypadku złożenia wniosku po 30.11 na dany okres zasiłkowy, uprawienie ustala się od pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku.

Zasiłek rodzinny a koordynacja świadczeń - należy obliczyć kryterium dochodowe w rodzinie / źródło grafiki: Pixabay
Zasiłek rodzinny a koordynacja świadczeń – należy obliczyć kryterium dochodowe w rodzinie / źródło grafiki: Pixabay

Zasiłek rodzinny jest jednym ze świadczeń na dzieci, które ma na celu częściowe pokrycie wydatków ponoszonych na utrzymanie dziecka. Zasadniczą kwestią, która różni go od innych, podobnych świadczeń takich jak 500+ czy rodzinny kapitał opiekuńczy jest fakt, że w celu uzyskania uprawienia do jego pobierania należy spełnić określone kryterium dochodowe.

Wyświetlono tylko 17% treści – pozostało 83% treści (ok. 14 tysięcy znaków) w tym artykule do przeczytania – m.in. kryterium dochodowe; sposoby obliczania dochodu; wysokość zasiłku rodzinnego; uprawienie do zasiłku rodzinnego; dodatki do zasiłku rodzinnego; zasiłek rodzinny z dodatkami w koordynacji; wstrzymanie wypłaty; zmiana pierwszeństwa; przykłady; złożenie wniosku, aby otrzymać odmowę z Polski.

ZOBACZ WSZYSTKIE TREŚCI:

Wesprzyj serwis datkiem w kwocie minimum 28 zł za pomocą polskich płatności online, obsługujących BLIK i popularne polskie banki!

Wsparcie naszego serwisu - kliknij tutaj!

Jednorazowo i bez rejestracji - wystarczy podać imię, nazwisko oraz e-mail, na który do maksymalnie kilku godzin otrzymasz hasło, ważne minimum 30 dni na wszystkie treści na portalu - to 132 strony A4! Datki przeznaczamy na pokrycie kosztów funkcjonowania strony.

Zobacz opinie o naszym serwisie. W razie pytań zachęcamy do kontaktu. Powered by buycoffee.to, polityka prywatności. Bezpieczeństwo płatności Tpay.com.

NIK: Terminy o 500 plus w koordynacji przekroczone powyżej roku

Prawie 57% zbadanych przez NIK wniosków o 500 plus w koordynacji, rozpatrzono średnio z ponadrocznym przekroczeniem ustawowych terminów, a w skrajnych przypadkach opóźnienie to wynosiło nawet trzy lata – wynika z Informacji o wynikach kontroli opublikowanej przez Najwyższą Izbę Kontroli.

Skontrolowano 10 urzędów wojewódzkich oraz Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej. Przedmiotem kontroli był okres od 2018 roku do 15 października 2021 roku. Wykazano, że instytucje odpowiedzialne za realizację zadań z zakresu koordynacji świadczeń nie działały we wskazanym okresie prawidłowo – przede wszystkim powodem takiej oceny było nieterminowe realizowanie spraw. Prawie 57% zbadanych przez NIK wniosków o przyznanie 500+, które podlegały koordynacji rozpatrzono średnio z ponadrocznym przekroczeniem ustawowych terminów, a w skrajnych przypadkach opóźnienie to wynosiło nawet trzy lata. Według stanu na 30 czerwca 2021 r. wszyscy wojewodowie nie rozpatrzyli 50 275 zaległych wniosków, a w przypadku wniosków bieżących, nie rozpatrzono 66 710 (50%).

NIK: Terminy o 500 plus w koordynacji przekroczone powyżej roku
Liczba nierozpatrzonych wniosków w kontrolowanych urzędach wojewódzkich,
dotyczących świadczenia wychowawczego objętego koordynacją na dzień 30.06.2021 r. / źródło grafiki: NIK

Podkreślono, że NIK ocenia pozytywnie działania Ministra Rodziny i Polityki Społecznej podejmowane w celu wprowadzenia rozwiązań usprawniających realizację koordynacji, co przyczyniało się do sprawniejszego i efektywniejszego załatwiania spraw o ustalenie prawa do ww. świadczenia 500+ w urzędach wojewódzkich. Należycie sprawowany był również nadzór Ministra nad realizacją przez wojewodów zadań z zakresu świadczeń wychowawczych w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Jednak podjęte działania w tym zakresie nie przyniosły oczekiwanego rezultatu, ze względu na występujące nadal znaczne opóźnienia w rozpatrywaniu spraw i bardzo duży napływ wniosków bieżących.

Czy takiemu stanowi rzeczy winny jest urzędnik, który realizuje Twoją sprawę merytorycznie? NIE, uwierz mi (wbrew komentarzom i opiniom na egzotycznych forach prowadzonych przez samozwańczych „ekspertów”), że to w większości profesjonaliści! Wg oceny stan zatrudnienia pracowników zajmujących się ww. zadaniami nie był adekwatny do potrzeb w tym zakresie, wynikających m.in. z liczby spraw jaka została przejęta od Marszałków. W urzędach było zatrudnionych znaczniej mniej pracowników niż zaplanowano na ten cel etatów. Stan liczebny spraw, który często okazywał się znacznie większy niż wynikający z bilansu otwarcia, dodatkowo wymagających uporządkowania i uzupełnienia w celu dalszego procedowania oraz znaczna fluktuacja kadr przejętych od marszałków utrudniały likwidację przejętych zaległości oraz pracę urzędów nad bieżącymi wnioskami. Według stanu na 30 czerwca 2021 r. zadania te realizowało, u objętych kontrolą wojewodów, ogółem 416 pracowników, spośród których tylko 40% wykonywało je wcześniej dla marszałków województw.

Pełna treść wyników kontroli znajduje się na stronie NIKkliknij tutaj. Ze względu na istotę raportu niniejszy wpis opracowano na podstawie udostępnionych w nim informacji, w zasadzie wiernie cytując syntezę tego raportu, którego autorem jest NIK.

Będzie Kinderbonus 2022

Będzie Kinderbonus 2022 – zdecydowała niemiecka koalicja rządząca podczas narady w związku z planem wsparcia rodzin w 2022 roku. Kwota 100 euro na każde dziecko zostanie jednorazowo dodana do Kindergeld w okresie letnim 2022 roku. Miesiąc, w którym nastąpi wypłata będzie można wskazać dopiero po tym, jak projekt przejdzie proces legislacyjny. Aktualizacja: wypłata będzie zrealizowana w lipcu 2022 r.

Dotychczas wsparcie to miało miejsce w ostatnich dwóch latach (300 euro w 2020 r. i 150 euro w 2021 r.) w związku z sytuacją pandemiczną. Tym razem bonus ten związano z bieżącymi wydarzeniami na świecie – inflacją oraz kryzysem na rynku energii i paliw. Ten jednorazowy bonus zdefiniowano jako „złagodzenie szczególnych trudności dla rodzin”.

Należy przy tym wskazać, że nie ma potrzeby wnioskowania o Kinderbonus 2022, gdyż zostanie on naliczony przez Familienkasse wszystkim osobom pobierającym Kindergeld i wypłacony wraz z nim jako jednorazowy dodatek na każde z uprawnionych dzieci. W przypadku gdy uprawnienie to zrodzi się po dacie wypłaty np. urodzenie dziecka / zaistnienie koordynacji, ale jeszcze w 2022 roku, to bonus także może zostać wypłacony.

Będzie Kinderbonus 2022 Kindergeld
Będzie Kinderbonus 2022 Kindergeld / źródło grafiki: Pixabay

Przypomnijmy, że wszystkie oficjalne i aktualne informacje na temat niemieckich świadczeń na dzieci są publicznie dostępne i znajdziecie je na stronie tamtejszej agencji rządowej – kliknij tutaj. Z kolei instrukcje, wnioski, druki i formularze Kindergeld znajdziecie w niniejszym wpisie.

Pamiętajcie też, aby poinformować Familienkasse o rozstrzygnięciach związanych z nowym okresem zasiłkowym 500+ oraz rodzinnym kapitałem opiekuńczym. Możecie to zrobić za pomocą formularza KG-45, dostępnego w naszym generatorze pism i druków – klikając tutaj.

Ankieta sprawdzająca Kindergeld Fragebogen

Ankieta sprawdzająca Kindergeld Fragebogen wysyłana jest do pobierających Kindergeld w celu weryfikacji uprawnienia do jego przyjmowania. Wiąże się to bezpośrednio z faktem, że w Niemczech nie ma okresów zasiłkowych – z reguły decyzja wydawana jest do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Zamiast okresowego składania wniosków – tak jak mamy z tym do czynienia w Polsce, w przypadku trwania uprawienia (ciągłości) do pobierania Kindergeld, wnioskodawca otrzymuje raz na jakiś czas ankietę sprawdzającą. Za jej pomocą organ właściwej instytucji niemieckiej upewnia się, iż nie doszło do zmian mających istotny wpływ na wypłatę świadczenia. W zależności od uzyskanych w ankiecie informacji od wnioskodawcy, kontynuuje on wpłatę zasiłku na dziecko lub podejmuje inne, odpowiednie dla danej sytuacji działania.

Otrzymaną ankietę należy wypełnić i odesłać najlepiej w przeciągu 4 tygodni od daty odebrania. Po tym czasie Familienkasse może zawiesić wypłatę świadczenia, natomiast nie dostarczenie odpowiedzi w przeciągu 8 tygodni może skutkować dalszymi konsekwencjami – w tym naliczeniem nienależnie pobranych świadczeń w Niemczech. Należy przy tym pamiętać, że istotna jest data wpływu do instytucji niemieckiej, a nie data wysyłki / stempla pocztowego.

Ankieta sprawdzająca Kindergeld Fragebogen
Ankieta sprawdzająca Kindergeld Fragebogen / źródło grafiki: Stockfotos

Każdy z czytelników powinien być w posiadaniu ankiety, bo Familienkasse wysyła ją drogą pocztową do wnioskodawcy, który pobiera Kindergeld. Z racji tego poniżej przejdę do instrukcji / opisu wypełnienia poszczególnych pól, które mogą sprawiać problemy dla osób, mających z nią styczność. Na samej górze znajdują się m.in. dane identyfikacyjne osoby (wnioskodawcy) do której kierowana jest ankieta oraz numer Kindergeld. Przeważnie będą one już uzupełnione, gdyż właściwa instytucja niemiecka wie, do kogo kieruje ankietę.

Wyświetlono tylko 20% treści – pozostało 80% treści (ok. 8 tysięcy znaków) w tym artykule do przeczytania – m.in. szczegółowy opis – instrukcja „krok po kroku” wypełnienia poszczególnych pól ankiety sprawdzającej Kindergeld.

ZOBACZ WSZYSTKIE TREŚCI:

Wesprzyj serwis datkiem w kwocie minimum 28 zł za pomocą polskich płatności online, obsługujących BLIK i popularne polskie banki!

Wsparcie naszego serwisu - kliknij tutaj!

Jednorazowo i bez rejestracji - wystarczy podać imię, nazwisko oraz e-mail, na który do maksymalnie kilku godzin otrzymasz hasło, ważne minimum 30 dni na wszystkie treści na portalu - to 132 strony A4! Datki przeznaczamy na pokrycie kosztów funkcjonowania strony.

Zobacz opinie o naszym serwisie. W razie pytań zachęcamy do kontaktu. Powered by buycoffee.to, polityka prywatności. Bezpieczeństwo płatności Tpay.com.

Pomoc dla Ukrainy: 500 plus i zasiłki rodzinne na dzieci

Pomoc dla obywateli Ukrainy m.in. 500 plus i zasiłki rodzinne na dzieci przewiduje projekt ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Chociaż przewidywana pomoc nie jest związana z koordynacją świadczeń, to w obliczu obecnej sytuacji wydaje się zasadne poruszenie tego ważnego społecznie tematu. Projekt do którego dotarł nasz portal będzie przedstawiony do prac w Sejmie i chociaż jego poszczególne zapisy mogą ulec zmianie, to nie ma wątpliwości, że ogólne zasady pomocy pozostaną w nim zachowane. Aktualizacja: Ustawa dnia 12.03.2022 r. została podpisana przez Prezydenta RP, zatem przeanalizujmy jej podstawowe założenia:

Pomoc przewidziana dla obywateli Ukrainy obejmuje następujące rodzaje świadczeń na dzieci:

  • świadczenie wychowawcze 500+ – więcej informacji tutaj;
  • rodzinny kapitał opiekuńczy – więcej informacji tutaj;
  • dofinansowanie żłobka – więcej informacji tutaj;
  • świadczenie dobry start – więcej informacji tutaj.

Wnioski na powyższe świadczenia składa się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych – ZUS.

  • świadczenia rodzinne – więcej informacji tutaj;
  • świadczenia z zakresu pomocy społecznej – więcej informacji tutaj.

Wnioski na powyższe świadczenia składa się w jednostkach samorządu terytorialnego właściwych dla miejsca zamieszkania / przebywania – są to z reguły jednostki GOPS / MOPS / Miejskie Centra Świadczeń / Miejskie Centra Pomocy Rodzinie.

Oczywiście dotychczas obywatele Ukrainy zamieszkujący w naszym kraju mogli ubiegać się o powyższe świadczenia – warunkiem było posiadanie dokumentu, potwierdzającego legalność pobytu cudzoziemca w Polsce i dostęp do rynku pracy, rozumiany jako karta pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”. Dla obywateli Ukrainy, którzy posiadają tego typu dokumenty nic się nie zmienia i mogą oni pobierać przyznane już świadczenia lub wnioskować o nie w dowolnym momencie.

Inaczej sprawa ma się w przypadku osób, które przybywają do Polski po wybuchu konfliktu zbrojnego, którego rozpoczęcie datowane jest w ustawie na 24.02.2022 r. Osoby te z oczywistych względów w większości nie posiadają wymaganych do przyznania świadczeń na dzieci, wspomnianych wyżej dokumentów. Do czasu wejścia w życie projektowanej właśnie ustawy nie było podstaw prawnych do przyznania pomocy w postaci wymienionych świadczeń na dzieci. Dlatego niezwykle ważne było szybkie procedowanie i przyjęcie niniejszej ustawy, której regulacje opiszę poniżej.

A. Ustawa przewiduje podstawę prawną uznania pobytu obywateli Ukrainy za legalny w okresie 18 miesięcy licząc od dnia 24.02.2022 r., w sytuacji kiedy wjechali oni od tej daty legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio z terytorium Ukrainy, do dnia określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów i zadeklarują zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem zalegalizuje ona pobyt tych obywateli Ukrainy w naszym kraju, co będzie uprawniało m.in. do wnioskowanie o wspomniane świadczenia na dzieci. Podstawą będzie tutaj zarejestrowanie przez komendanta placówki Straży Granicznej danej osoby podczas kontroli granicznej. Jeśli z jakiegoś powodu dana osoba nie trafiła do rejestru, jej pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zarejestruje organ gminy. W takim przypadku zarejestrowanie pobytu obywatela Ukrainy będzie następowało na jego wniosek, złożony w gminie nie później niż 60 dni od dnia wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym samym organie gminy obywatel Ukrainy będzie mógł złożyć wniosek o nadanie numeru PESEL – wymagany będzie m.in. odcisk palca. Poprzez zaznaczenie odpowiedniej rubryki w tym wniosku automatycznie zostanie potwierdzony profil zaufany, co będzie skutkowało dostępem do wielu usług publicznych dostępnych elektronicznie m.in. pozwoli o wnioskowanie na świadczenia na dzieci. Wyjazd obywatela Ukrainy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 1 miesiąca pozbawi go uprawnienia.

Pomoc dla Ukrainy: 500 plus i zasiłki rodzinne na dzieci
Pomoc dla Ukrainy: 500 plus i zasiłki rodzinne na dzieci / źródło grafiki: Pixabay

B. W przypadku ubiegania się o wymienione na wstępie świadczenia na dzieci obowiązują zasady dla nich określone na mocy obowiązujących już przepisów. Z tego powodu można podkreślić, że świadczenie 500+, rodzinny kapitał opiekuńczy, dofinansowanie żłobka i dobry start są świadczeniami na dzieci, co do których przyznanie nie jest uzależnione od kryterium dochodowego. Inaczej sprawa ma się co do większości świadczeń rodzinnych i świadczeń z pomocy społecznej, gdzie obowiązują określone kryteria dochodowe na rodzinę. Niemniej jednak ustawa przewiduje, że w takim przypadku, członkowie rodziny, którzy pozostali na terytorium Ukrainy nie będą wliczali się do składu rodziny, a tym samym ich dochód nie będzie wliczany do kryterium dochodowego. Zatem jeśli np. ojciec dziecka pozostał na Ukrainie, jego dochód nie będzie uwzględniany. Spowoduje to zapewne, że większość osób zmieści się w limicie dochodowym i także świadczenia z tej kategorii będą mogły zostać im przyznane.

C. Obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Polski, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny zgodnie z przepisami przyjętej ustawy, prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym obywatel ten lub jego dziecko zostali wpisani do rejestru. Wygląda więc na to, że w trakcie prac legislacyjnych upadł pierwotny zapis, który przewidywał okres 6 miesięczny na złożenie wniosku, aby świadczenia przyznano od daty wjazdu do Polski.

D. Poza wymienionymi, istniejącymi już świadczeniami na dzieci dostępnymi w Polsce projekt ustawy przewiduje także utworzenie specjalnego, jednorazowego świadczenia, które obejmie zarówno dorosłych obywateli Ukrainy jak i ich dzieci. Wysokość świadczenia będzie wynosiła 300 zł na osobę w rodzinie. Wniosek o wypłatę jednorazowego świadczenia pieniężnego będzie składany na piśmie w gminie właściwej ze względu na miejsce pobytu obywatela Ukrainy. Przyznanie świadczenia nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.

Podsumowując

Po przyjęciu ustawy pobyt w Polsce osób nią objętych zalegalizuje się i będą one uprawnione do złożenia wszystkich, dostępnych w Polsce wniosków o świadczenia na dzieci oraz do wnioskowania o przewidziane dla nich, dodatkowe formy pomocy. Prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym obywatel ten lub jego dziecko zostali wpisani do rejestru.

Ustalając prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od kryterium dochodowego (głównie zasiłek rodzinny i świadczenia socjalne), przy ustalaniu dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę nie uwzględnia się członka rodziny, który, zgodnie z oświadczeniem osoby ubiegającej się o te świadczenia, nie przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Mam nadzieję, że powyższy artykuł w sposób przystępny opisał proponowane zmiany w aspekcie świadczeń na dzieci i będzie stanowił pomoc i źródło podstawowych informacji dla osób, które wspierają obywateli Ukrainy. Artykuł został zaktualizowany, po podpisaniu ustawy przez Prezydenta RP. W przypadku pytań, zachęcam do dyskusji w komentarzach.

Więcej informacji na stronie m.in. ZUStutaj oraz tutaj.

Pismo skierowane do Ministerstwa

Poniżej znajdziecie Państwo treść oficjalnego pisma skierowanego przez nasz serwis do Departamentu Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej. Wysłane dnia 21.02.2022 r. pismo zawiera sformułowane przez redaktora naczelnego pytania, których większość pojawia się w otrzymywanych od Państwa wiadomościach. Po otrzymaniu odpowiedzi niezwłocznie opublikujemy ją na łamach naszego portalu.

W imieniu czytelników portalu koordynacja500plus.pl o interesującej nas tematyce oraz swoim własnym zwracam się do Państwa z uprzejmą prośbą o odpowiedź na poniższe pytania, zw. z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

1. Pierwsze, złożone pytanie, dotyczy ewentualnej procedury odwoławczej / skargowej na kanwie nowelizacji ustawy o świadczeniu wychowawczym 500+ (Ustawa z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2021 poz. 1981). Co do wniosków złożonych w okresie do 31.12.2021 r. niniejsze zagadnienie nie stanowiło problemów – odwołanie od decyzji składało się za pośrednictwem Wojewody do Ministra Rodziny i Polityki Społecznej. W sprawach tych od dnia 13.07.2021 r. nie przysługiwało ponaglenie, więc ewentualnym środkiem przysługującym stronie na nieterminowe rozpatrzenie sprawy była np. skarga na bezczynność / przewlekłość do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, składana zresztą także za pośrednictwem Wojewody.

Pytanie brzmi – w jaki sposób powyższa procedura powinna wg Państwa interpretacji obowiązywać w okresie przejściowym tj. od 01.01.2022 r. do 31.05.2022 r. dla wniosków złożonych w ZUS w okresie od 01.01.2022 r. na okres zasiłkowy 2021/2022? Analogicznie w jaki sposób niniejsza procedura powinna wyglądać w okresie od 01.06.2022 r. do 31.05.2023 r. dla wniosków złożonych w ZUS na okres zasiłkowy 2022/2023?  W kontekście okresu przejściowego 01.01.2022 r. do 31.05.2022 r. i wniosków złożonych w ZUS, wydaje się, iż w dalszym ciągu procedura ta będzie analogiczna jak dla okresu sprzed zmian, czyli do 31.12.2021 r. ZUS bowiem przyjmuje te wnioski, ale do wydania rozstrzygnięcia uprawniony jest Wojewoda. Jednakże już w kontekście nowego okresu 22/23 i wniosków składanych i realizowanych przez ZUS sytuacja ta na pewno ulegnie zmianie. Mamy dwa organy w kontekście koordynacji. Zgodnie z zapisami ustawy odwołanie od decyzji będzie przysługiwać do Prezesa ZUS i ewentualnie od niej skarga do WSA. Jak jednak będzie wyglądać procedura np. związana z przyspieszeniem sprawy / skargą na bezczynność? W 99% przypadkach ZUS zapewne w terminie przekaże akta do danego Wojewody, zatem w przypadku przekazania akt przez ZUS do Wojewody celem ustalenia koordynacji, kto w tym momencie odpowiada za ewentualne nieterminowe realizowanie danej sprawy?  ZUS czy Wojewoda? Jeśli sprawa „utknie” u Wojewody, to jakie środki administracyjne przysługują wnioskodawcy? Bardzo proszę o dokładną wykładnie w tej sprawie na kanwie opisanych powyżej wątpliwości.

Pismo skierowane przez Nas do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej
Pismo skierowane przez Nasz serwis do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej / źródło grafiki: Pixabay

2. Kolejna kwestia dotyczy rodzinnego kapitału opiekuńczego. Proszę o odpowiedź czy w sprawach o RKO przysługuje instytucja ponaglenia? RKO podlega koordynacji, jednakże w ustawie o RKO nie znalazłem przepisów wyłączających tego świadczenia z instytucji ponaglenia, co wydaje się pewną niekonsekwencją ustawodawcy w kontekście świadczenia wychowawczego 500+ i ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jeśli w sprawach o RKO przysługuje instytucja ponaglenia to proszę o wytłumaczenie ewentualnej procedury skargowej / odwoławczej w sprawach o RKO zarówno w kontekście ZUS jaki i ewentualnych opóźnień Wojewody w zakresie zadań wskazanych ustawowo. Jakie środki przysługują stronie w momencie opóźnienia ZUS w tym aspekcie i jakie środki przysługują stronie w momencie opóźnienia Wojewody w niniejszej kwestii? Jeśli moje rozumowanie jest błędne i w sprawach o RKO nie przysługuje instytucja ponaglenia to także proszę o opisanie procedury jaka przysługuje stronie w tym przypadku.

3. Trzecią kwestią o którą chciałbym zapytać jest sprawa wypłat pełnych kwot świadczeń RKO oraz 500+ (od 01.06.2022 r.) bez względu na wspólnotowe zasady pierwszeństwa. Proszę o odpowiedź, czy mają Państwo informacje jak zachowają się w tym przypadku zagraniczne instytucje właściwe? Czy odbywały się jakieś konsultacje / spotkania o charakterze informacyjnym w tej sprawie z przedstawicielami chociażby najbardziej „popularnych” koordynacyjnie krajów takich jak Niemcy, Holandia, Norwegia? Pytanie to wydaje się zasadne, gdyż np. w przypadku RKO takie pełne kwoty przysługują już od 01.01.2022 r. co może rodzić dla części wnioskodawców nienależnie pobrane świadczenia poza granicami RP, w przypadku gdy instytucje właściwe tych krajów będą odliczać kwoty RKO i w przyszłości 500+, pomimo swojego pierwszeństwa.

4. Czwarte pytanie dotyczy kwestii czy zapadły już pierwsze rozstrzygnięcia w sprawach koordynacyjnych na kanwie wniosków złożonych w ZUS zarówno w kontekście 500+ jak i RKO? W sieci można spotkać się z opiniami wnioskodawców, pytających w Urzędach o stan sprawy, że Wojewodowie jeszcze takich wniosków od ZUS nie dostali.

5. Ostatnie pytanie dotyczy aktualnego zaawansowania prac w kontekście zmian w przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, które toczą się od 2016 r. W ostatnim komunikacie z grudnia 2021 r. Komisja Europejska poinformowała o zakończeniu negocjacji i roboczej zgodzie wszystkich państw w tym aspekcie. Wskazano, że zmiany mogą wejść w życie nawet od marca 2022 r. w zależności od tempa prac. Proszę także o informacje jakie polskie świadczenia na dzieci są planowane do zawarcia w załączniku XIII nowych regulacji?