Barnbidrag jest podstawowym zasiłkiem rodzinnym w Szwecji, który przysługuje bez względu na dochody uzyskiwane przez rodzinę i nie podlega opodatkowaniu. Instytucją właściwą do realizacji i wypłaty świadczeń rodzinnych na dzieci w Szwecji jest Försäkringskassan. W 2023 roku wynosi 1250 SEK (koron szwedzkich) miesięcznie na dziecko.
Barnbidrag przysługuje dzieciom do ukończenia 16 roku życia – a jeśli kontynuują naukę w szkole w pełnym wymiarze godzin i tworzą z rodzicami wspólne gospodarstwo domowe, to przyznaje się przedłużony zasiłek rodzinny tzw. förlängt barnbidrag w tej kwocie do czasu zakończenia edukacji. Najważniejszym dodatkiem do Barnbidrag jest dodatek z tytułu wychowania w rodzinie wielodzietnej tzw. flerbarnstillägg, który uzyskuje się automatycznie na drugie i kolejne dziecko w miesięcznej wysokości:
Wymienione wyżej trzy podstawowe filary świadczeń rodzinnych na dzieci w Szwecji podlegają koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Współpraca pomiędzy instytucjami w Szwecji i Polsce układa się poprawnie, zastosowanie mają zasady wspólnotowe. Istnieje możliwość otrzymywania dodatku dyferencyjnego, znanego w Szwecji jako tzw. tilläggsbelopp.
Barnbidrag – rodzinne w Szwecji wypłaca Försäkringskassan / źródło grafiki: logo FörsäkringskassanCzytaj dalej →
Zasiłek rodzinny wraz z siedmioma różnymi dodatkami do zasiłku rodzinnego podlega koordynacji świadczeń. W związku z tym, że od 1. lipca każdego roku można składać online wnioski o przyznanie tego świadczenia rodzinnego na nowy okres zasiłkowy (w formie papierowej wnioski przyjmowane są od 1. sierpnia każdego roku) warto zapoznać się z jego specyfiką i omówić go w kontekście koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Podstawowe zasady uzyskania zasiłku rodzinnego
Zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko 18. roku życia lub powyżej tego wieku pod warunkiem nauki w szkole publicznej lub szkole wyższej (jednak nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia lub 24. roku życia, jeżeli ma orzeczony umiarkowany lub znaczny stopień niepełnosprawności). Przysługuje także osobie uczącej się do 24. roku życia, przy czym taka osoba w myśl ustawy o świadczeniach rodzinnych to osoba pełnoletnia ucząca się, niepozostająca na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony. Wnioskować o zasiłek rodzinny na dziecko może jego rodzic, opiekun prawny lub faktyczny lub właśnie osoba ucząca się, której definicję przestawiono powyżej. Przyznaje się go na okresy zasiłkowe, które ustalone są od 01.11 danego roku do 31.10 roku następnego. Zatem składając wniosek na okres zasiłkowy 2022/2023 np. w sierpniu 2022 r. otrzymamy rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej obejmujący czas od 01.11.2022 r. do 31.10.2023 r. Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania (albo w ośrodku pomocy społecznej GOPS / MOPR lub w innej jednostce organizacyjnej gminy np. Centra Pomocy Rodzinie, jeżeli to właśnie im przekazana została realizacja świadczeń rodzinnych w danej gminie). W formie papierowej od 01.08, alternatywnie od 01.07 można złożyć wniosek online za pośrednictwem portalu informacyjno – usługowego Empatia, o czym szerzej tutaj. Jednocześnie trzeba podkreślić, że taki wniosek można złożyć w każdej chwili – w przypadku złożenia wniosku po 30.11 na dany okres zasiłkowy, uprawienie ustala się od pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku.
Zasiłek rodzinny a koordynacja świadczeń – należy obliczyć kryterium dochodowe w rodzinie / źródło grafiki: Pixabay
Zasiłek rodzinny jest jednym ze świadczeń na dzieci, które ma na celu częściowe pokrycie wydatków ponoszonych na utrzymanie dziecka. Zasadniczą kwestią, która różni go od innych, podobnych świadczeń takich jak 500+ czy rodzinny kapitał opiekuńczy jest fakt, że w celu uzyskania uprawienia do jego pobierania należy spełnić określone kryterium dochodowe.
Prawie 57% zbadanych przez NIK wniosków o 500 plus w koordynacji, rozpatrzono średnio z ponadrocznym przekroczeniem ustawowych terminów, a w skrajnych przypadkach opóźnienie to wynosiło nawet trzy lata – wynika z Informacji o wynikach kontroli opublikowanej przez Najwyższą Izbę Kontroli.
Skontrolowano 10 urzędów wojewódzkich oraz Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej. Przedmiotem kontroli był okres od 2018 roku do 15 października 2021 roku. Wykazano, że instytucje odpowiedzialne za realizację zadań z zakresu koordynacji świadczeńnie działały we wskazanym okresie prawidłowo – przede wszystkim powodem takiej oceny było nieterminowe realizowanie spraw. Prawie 57% zbadanych przez NIK wniosków o przyznanie 500+, które podlegały koordynacji rozpatrzono średnio z ponadrocznym przekroczeniem ustawowych terminów, a w skrajnych przypadkach opóźnienie to wynosiło nawet trzy lata. Według stanu na 30 czerwca 2021 r. wszyscy wojewodowie nie rozpatrzyli 50 275 zaległych wniosków, a w przypadku wniosków bieżących, nie rozpatrzono 66 710 (50%).
Liczba nierozpatrzonych wniosków w kontrolowanych urzędach wojewódzkich, dotyczących świadczenia wychowawczego objętego koordynacją na dzień 30.06.2021 r. / źródło grafiki: NIKCzytaj dalej →
Będzie Kinderbonus 2022 – zdecydowała niemiecka koalicja rządząca podczas narady w związku z planem wsparcia rodzin w 2022 roku. Kwota 100 euro na każde dziecko zostanie jednorazowo dodana do Kindergeld w okresie letnim 2022 roku. Miesiąc, w którym nastąpi wypłata będzie można wskazać dopiero po tym, jak projekt przejdzie proces legislacyjny. Aktualizacja: wypłata będzie zrealizowana w lipcu 2022 r.
Dotychczas wsparcie to miało miejsce w ostatnich dwóch latach (300 euro w 2020 r. i 150 euro w 2021 r.) w związku z sytuacją pandemiczną. Tym razem bonus ten związano z bieżącymi wydarzeniami na świecie – inflacją oraz kryzysem na rynku energii i paliw. Ten jednorazowy bonus zdefiniowano jako „złagodzenie szczególnych trudności dla rodzin”.
Należy przy tym wskazać, że nie ma potrzeby wnioskowania o Kinderbonus 2022, gdyż zostanie on naliczony przez Familienkasse wszystkim osobom pobierającym Kindergeld i wypłacony wraz z nim jako jednorazowy dodatek na każde z uprawnionych dzieci. W przypadku gdy uprawnienie to zrodzi się po dacie wypłaty np. urodzenie dziecka / zaistnienie koordynacji, ale jeszcze w 2022 roku, to bonus także może zostać wypłacony.
Będzie Kinderbonus 2022 Kindergeld / źródło grafiki: Pixabay
Przypomnijmy, że wszystkie oficjalne i aktualne informacje na temat niemieckich świadczeń na dzieci są publicznie dostępne i znajdziecie je na stronie tamtejszej agencji rządowej – kliknij tutaj. Z kolei instrukcje, wnioski, druki i formularze Kindergeld znajdziecie w niniejszym wpisie.
Pamiętajcie też, aby poinformować Familienkasse o rozstrzygnięciach związanych z nowym okresem zasiłkowym 500+ oraz rodzinnym kapitałem opiekuńczym. Możecie to zrobić za pomocą formularza KG-45, dostępnego w naszym generatorze pism i druków – klikając tutaj.
Ankieta sprawdzająca Kindergeld Fragebogen wysyłana jest do pobierających Kindergeld w celu weryfikacji uprawnienia do jego przyjmowania.
Wiąże się to bezpośrednio z faktem, że w Niemczech nie ma okresów zasiłkowych – z reguły decyzja wydawana jest do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.
Zamiast okresowego składania wniosków – tak jak mamy z tym do czynienia w Polsce, w przypadku trwania uprawienia (ciągłości) do pobierania Kindergeld, wnioskodawca otrzymuje raz na jakiś czas ankietę sprawdzającą.
Za jej pomocą organ właściwej instytucji niemieckiej upewnia się, iż nie doszło do zmian mających istotny wpływ na wypłatę świadczenia.
W zależności od uzyskanych w ankiecie informacji od wnioskodawcy, kontynuuje on wpłatę zasiłku na dziecko lub podejmuje inne, odpowiednie dla danej sytuacji działania.
Należy przy tym pamiętać, że istotna jest data wpływu do instytucji niemieckiej, a nie data wysyłki / stempla pocztowego.
Ankieta sprawdzająca Kindergeld Fragebogen / źródło grafiki: Stockfotos
Familienkasse zazwyczaj wysyła ankietę drogą pocztową do wnioskodawcy, który pobiera Kindergeld raz do roku. Często zdarza się, że Wnioskodawcy gubią ankietę lub trafia ona pod stary adres i nie trafia ostatecznie do Wnioskodawcy. Na końcu tekstu została załączona pusta ankieta po polsku w formacie PDF.
Poniżej znajduje się instrukcja / opis wypełnienia poszczególnych pól, które mogą sprawiać problemy dla beneficjentów Kindergeld.
Na samej górze znajdują się m.in. dane identyfikacyjne osoby (wnioskodawcy) do której kierowana jest ankieta oraz numer Kindergeld. Przeważnie będą one już uzupełnione, gdyż właściwa instytucja niemiecka wie, do kogo kieruje ankietę.
Pomoc dla obywateli Ukrainy m.in. 500 plus i zasiłki rodzinne na dzieci przewiduje projekt ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Chociaż przewidywana pomoc nie jest związana z koordynacją świadczeń, to w obliczu obecnej sytuacji wydaje się zasadne poruszenie tego ważnego społecznie tematu. Projekt do którego dotarł nasz portal będzie przedstawiony do prac w Sejmie i chociaż jego poszczególne zapisy mogą ulec zmianie, to nie ma wątpliwości, że ogólne zasady pomocy pozostaną w nim zachowane. Aktualizacja: Ustawa dnia 12.03.2022 r. została podpisana przez Prezydenta RP, zatem przeanalizujmy jej podstawowe założenia:
Pomoc przewidziana dla obywateli Ukrainy obejmuje następujące rodzaje świadczeń na dzieci:
świadczenie wychowawcze 500+ – więcej informacji tutaj;
rodzinny kapitał opiekuńczy – więcej informacji tutaj;
świadczenia z zakresu pomocy społecznej – więcej informacji tutaj.
Wnioski na powyższe świadczenia składa się w jednostkach samorządu terytorialnego właściwych dla miejsca zamieszkania / przebywania – są to z reguły jednostki GOPS / MOPS / Miejskie Centra Świadczeń / Miejskie Centra Pomocy Rodzinie.
Pomoc dla Ukrainy: 500 plus i zasiłki rodzinne na dzieci / źródło grafiki: PixabayCzytaj dalej →
Poniżej znajdziecie Państwo treść oficjalnego pisma skierowanego przez nasz serwis do Departamentu Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej. Wysłane dnia 21.02.2022 r. pismo zawiera sformułowane przez redaktora naczelnego pytania, których większość pojawia się w otrzymywanych od Państwa wiadomościach. Po otrzymaniu odpowiedzi niezwłocznie opublikujemy ją na łamach naszego portalu.
W imieniu czytelników portalu koordynacja500plus.pl o interesującej nas tematyce oraz swoim własnym zwracam się do Państwa z uprzejmą prośbą o odpowiedź na poniższe pytania, zw. z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
1. Pierwsze, złożone pytanie, dotyczy ewentualnej procedury odwoławczej / skargowej na kanwie nowelizacji ustawy o świadczeniu wychowawczym 500+ (Ustawa z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2021 poz. 1981). Co do wniosków złożonych w okresie do 31.12.2021 r. niniejsze zagadnienie nie stanowiło problemów – odwołanie od decyzji składało się za pośrednictwem Wojewody do Ministra Rodziny i Polityki Społecznej. W sprawach tych od dnia 13.07.2021 r. nie przysługiwało ponaglenie, więc ewentualnym środkiem przysługującym stronie na nieterminowe rozpatrzenie sprawy była np. skarga na bezczynność / przewlekłość do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, składana zresztą także za pośrednictwem Wojewody.
Pytanie brzmi – w jaki sposób powyższa procedura powinna wg Państwa interpretacji obowiązywać w okresie przejściowym tj. od 01.01.2022 r. do 31.05.2022 r. dla wniosków złożonych w ZUS w okresie od 01.01.2022 r. na okres zasiłkowy 2021/2022? Analogicznie w jaki sposób niniejsza procedura powinna wyglądać w okresie od 01.06.2022 r. do 31.05.2023 r. dla wniosków złożonych w ZUS na okres zasiłkowy 2022/2023? W kontekście okresu przejściowego 01.01.2022 r. do 31.05.2022 r. i wniosków złożonych w ZUS, wydaje się, iż w dalszym ciągu procedura ta będzie analogiczna jak dla okresu sprzed zmian, czyli do 31.12.2021 r. ZUS bowiem przyjmuje te wnioski, ale do wydania rozstrzygnięcia uprawniony jest Wojewoda. Jednakże już w kontekście nowego okresu 22/23 i wniosków składanych i realizowanych przez ZUS sytuacja ta na pewno ulegnie zmianie. Mamy dwa organy w kontekście koordynacji. Zgodnie z zapisami ustawy odwołanie od decyzji będzie przysługiwać do Prezesa ZUS i ewentualnie od niej skarga do WSA. Jak jednak będzie wyglądać procedura np. związana z przyspieszeniem sprawy / skargą na bezczynność? W 99% przypadkach ZUS zapewne w terminie przekaże akta do danego Wojewody, zatem w przypadku przekazania akt przez ZUS do Wojewody celem ustalenia koordynacji, kto w tym momencie odpowiada za ewentualne nieterminowe realizowanie danej sprawy? ZUS czy Wojewoda? Jeśli sprawa „utknie” u Wojewody, to jakie środki administracyjne przysługują wnioskodawcy? Bardzo proszę o dokładną wykładnie w tej sprawie na kanwie opisanych powyżej wątpliwości.
Pismo skierowane przez Nasz serwis do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej / źródło grafiki: PixabayCzytaj dalej →
Barnetrygd to podstawowy zasiłek rodzinny na dzieci w Norwegii, który podlega koordynacji. Należy on do tego samego, klasycznego koszyka świadczeń co najbardziej popularne w Polsce świadczenia na dzieci takie jak 500+, kapitał opiekuńczy, czy też zasiłek rodzinny. Przyznanie tego świadczenia nie jest uzależnione od dochodu, nie podlega ono też opodatkowaniu. NAV rozpatruje wnioski do 3 lat wstecz, chociaż w przypadku wystąpienia elementu koordynacji istotna może być też data złożenia wniosku w Polsce.
Rodzinne (Barnetrygd) w Norwegii w okresie od 01.07.2023 r. wynosi odpowiednio: 1766 NOK miesięcznie na dziecko do lat 6 oraz 1310 NOK miesięcznie na dziecko w przedziale wiekowym od 6 do 18 lat – poinformowała właściwa instytucja norweska NAV. Płatności odbywać się będą co do zasady w ostatni dzień danego miesiąca.
Przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego poszerzają wewnętrzne regulacje państw i tak jak np. Barnetrygd w kontekście przepisów norweskich wymaga zamieszkania dziecka w Norwegii, to dla obywateli krajów objętych koordynacją tego rodzaju zastrzeżenia nie mają zastosowania.
Dlatego w kontekście obywateli Polski warto zapoznać się z przepisami wskazanymi na stronie NAV – dostępne są one w języku angielskimtutaj oraz tutaj. Pierwszy link prowadzi do ogólnego opisu świadczeń, natomiast drugi wskazuje dodatkowe załączniki, niezbędne w przypadku wystąpienia koordynacji. Znajdują się tam też zakładki dotyczącą kontaktu i zgłaszania m.in. zmian sytuacji zawodowej, powrotu do Polski, czy innych kwestii, które mogą mieć wpływ uprawnienie i pierwszeństwo do wypłaty świadczeń.
NAV to instytucja właściwa do wypłaty świadczeń na dzieci w Norwegii / źródło grafiki: logo NAVCzytaj dalej →
Elterngeld to świadczenie rodzicielskie w Niemczech, które stanowi znaczące wsparcie finansowe dla rodzin w pierwszym okresie wychowywania dziecka. Jest odpowiednikiem polskiego świadczenia rodzicielskiego, znanego także jako „kosiniakowe”. Aktualna kwota Elterngeld w Niemczech to minimum 300 euro miesięcznie na dziecko.
Elterngeld w Niemczech funkcjonuje na podobnych zasadach do polskiego świadczenia rodzicielskiego. Wsparcie to przeważnie (o wyjątkach w dalszej części tekstu) obejmuje osoby nieaktywne zawodowo, które opiekują się dzieckiem w pierwszym okresie życia. W związku z tym w momencie zaistnienia koordynacji świadczeń pomiędzy Niemcami a Polską, pierwszeństwo do jego uzyskania przeważnie jest w Niemczech. Wynika to wprost ze wspólnotowych zasad pierwszeństwa, które stawiają kraj wykonywania pracy jednego z rodziców, nad krajem zamieszkaniem drugiego rodzica wraz z dzieckiem. W standardowej sytuacji dla świadczenia rodzicielskiego, jeden z rodziców pracuje w Niemczech, a drugi zamieszkuje wraz z dzieckiem w Polsce i jest nieaktywny zawodowo.
W przypadku, gdy jeden z rodziców jest nieaktywny zawodowo i zamieszkuje z dzieckiem w Polsce, a drugi jest aktywny zawodowo na terenie Niemiec to złożony w Polsce wniosek o świadczenie rodzicielskie zostanie przekazany – zgodnie z zasadami pierwszeństwa, do rozpatrzenia przez właściwą instytucję niemiecką.
Kwota tego świadczenia w Niemczech to minimum 300 euro miesięcznie, zatem w Polsce zostanie wydana decyzja o odmowie dodatku dyferencyjnego, bo 300,00 euro to więcej niż 1000,00 zł miesięcznie, przysługujące w ramach wniosku o świadczenie rodzicielskie złożonego w Polsce.
Należy przy tym pamiętać, że wnioski w Niemczech rozpatrują odpowiednie instytucje związkowe przynależne do miejsca zamieszkania jednego z rodziców w Niemczech takie jak np. L-Bank, a nie ogólnokrajowe Familienkasse (jak dla Kindergeld). W myśl przepisów wspólnotowych są to świadczenia należące do koszyka świadczeń związanych z wychowaniem i opieką nad dzieckiem, a nie do klasycznych świadczeń rodzinnych. Elterngeld jest więc świadczeniem niezależnym od Kindergeld.
Jednocześnie od 01.09.2021 r. w ramach nowelizacji ustawy federalnej o zasiłkach rodzicielskich i urlopach rodzicielskich rozszerzono katalog osób, mogących ubiegać się o świadczenie poprzez uwzględnienie możliwości pracy w niepełnym wymiarze godzin.Elterngeld przysługuje więc na szerszych zasadach niż świadczenie rodzicielskie w Polsce.
L-Bank jest jedną z instytucji właściwych do wypłaty Elterngeld w Niemczech / źródło grafiki: logo L-BankCzytaj dalej →
Child benefit w Irlandii to podstawowy zasiłek na dzieci. Przysługuje dzieciom do ukończenia 16 roku życia – a jeśli kontynuują naukę w szkole w pełnym wymiarze godzin to do ukończenia 18 roku życia. Świadczenie nie podlega opodatkowaniu, a uprawienie do niego nie jest zależne od dochodu uzyskiwanego przez rodziców. Instytucją właściwą do wypłaty świadczenia jest MyWelfare Services. Kwota Child benefit w 2023 roku wynosi 140 euro miesięcznie na dziecko.
Znane są także terminy wypłat świadczenia – co do zasady wypłaty realizowane będą w pierwszy wtorek miesiąca. Wszelkie odstępstwa związane są z dniami świątecznymi. Wypłata na nowonarodzone dziecko następuje zwykle w następnym miesiącu od dnia urodzenia.
Wysokość child benefit w Irlandii w 2023 roku nie ulegnie zmianie / źródło grafiki: logo MyWelfare
Szczegółowe informacje na temat świadczenia, wniosek do wypełnienia oraz formularz dotyczący zgłaszania ewentualnych zmian w sytuacji rodzinnej / zawodowej można uzyskać na stronie rządowej. Należy przy tym wskazać, że zarówno Irlandia jak i to konkretne świadczenie podlega pod przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
W związku z powyższym data złożenia danego wniosku w Polsce powinna być uwzględniana przez właściwą instytucję irlandzką jako data złożenia wniosku w Irlandii. Z praktyki trzeba przyznać, że MyWelfare nie uchyla się od współpracy w tym zakresie i co do zasady respektuje w praktyce przepisy wspólnotowe w kontekście obywateli naszego kraju.
Dotychczas przy wnioskowaniu w Polsce wyłącznie o świadczenie wychowawcze 500+ na dziecko w przypadku pierwszeństwa naszego kraju – Polska przyznawała całą kwotę, a w Irlandii należał się niewielki dodatek dyferencyjny, gdyż kwota 140,00 euro jest wyższa niż 500,00 zł. W sytuacji, gdy według zasad pierwszeństwa to Irlandia powinna wypłacać całość – w Polsce co do zasady wydawano decyzję o odmowie przyznania dodatku dyferencyjnego oraz przekazywano wniosek do Irlandii. Od 01.06.2022 r. sytuacja uległa zmianie, o czym szerzej w kontekście tego świadczenia przeczytasz tutaj.
Kinderbijslag to podstawowy zasiłek rodzinny na dzieci w Holandii. Instytucją właściwą do jego wypłaty jest SVB Sociale Verzekeringsbank. Wypłacany jest co kwartał, zatem aby obliczyć miesięczną kwotę celem porównania do wysokości polskich świadczeń należy ją podzielić przez trzy. Kinderbijslag przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Służy on do częściowego pokrycia kosztów utrzymania dziecka.
W 2023 roku wynosi on w okresie od 01.01.2023 r. odpowiednio:
269,76 euro kwartalnie na dzieci do lat 5;
327,56 euro kwartalnie na dzieci w wieku od 6 do 11 lat;
385,37 euro kwartalnie na dzieci w wieku od 12 lat do ukończenia 18 roku życia.
Poprzednio w okresie od 01.10.2022 r. kwoty kształtowały się następująco: 249,31 euro kwartalnie na dzieci do lat 5; 302,74 euro kwartalnie na dzieci w wieku od 6 do 11 lat; 356,16 euro kwartalnie na dzieci w wieku od 12 lat do ukończenia 18 roku życia. Należy zatem zauważyć, że względem ubiegłego roku środki przysługujące w ramach Kinderbijslag są większe (niemal o 20 – 30 euro kwartalnie) w zależności od wieku dziecka.
Holandia zwiększa zasiłek na dzieci w 2023 roku / źródło grafiki: logo SVBCzytaj dalej →
Kindergeld Niemcy – wniosek, dokumenty, instrukcja 2023 po polsku. W tym artykule znajdziesz wszystkie te informacje, które pozwolą Ci samodzielnie złożyć wniosek o Kindergeld i uzyskać wszelkie niezbędne druki i formularze. Koordynacja świadczeń na dzieci pomiędzy Polską a Niemcami należy do standardowej sytuacji, gdyż jest to najczęściej wybierany kraj w kontekście aktywności zawodowej Polaków poza granicami RP.
Od 01.01.2023 roku kwota niemieckiego zasiłku na dzieci Kindergeld wynosi 250,00 euro miesięcznie na każde z dzieciw rodzinie – ogłosiła instytucja zajmująca się realizacją wypłat tego podstawowego zasiłku na dzieci w Niemczech – Familienkasse, o czym szerzej przeczytasz w tym wpisie. W 2022 roku kwota Kindergeld przysługująca na dzieci w Niemczech wynosiła odpowiednio: 219,00 euro miesięcznie na pierwsze i drugie dziecko; 225,00 euro miesięcznie na trzecie dziecko oraz 250,00 euro miesięcznie na czwarte i kolejne dziecko.
Biorąc pod uwagę przysługujące kwoty na dzieci w obu krajach, bardzo często mamy do czynienia z możliwością przyznania dodatku dyferencyjnego w Niemczech w przypadku aktywności zawodowej obu rodziców.
Kindergeld w Niemczech nie jest uzależniony od uzyskiwanego przez rodzinę dochodu. Co do zasady właściwa instytucja niemiecka może cofnąć się z przyznaniem 6 miesięcy wstecz od daty złożenia niemieckiego wniosku. Jednakże w przypadku złożenia wcześniej przez stronę wniosku w Polsce, zobowiązana jest uwzględnić tę datę, co wynika wprost z przepisów wspólnotowych koordynacji świadczeń. Standardowo przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. W przypadku kontynuowania przez dziecko edukacji, może zostać przyznany do ukończenia 25 roku życia. Na dziecko bezrobotne, zarejestrowane w Urzędzie Pracy, świadczenie przysługuje do 21 roku życia. Dzieci niepełnosprawne, które posiadają orzeczenie wydane przed 18 rokiem życia nie podlegają żadnym ograniczeniom ze względu na wiek – jednakże w takim przypadku obowiązuje kryterium dochodowe.
Kindergeld – rodzinne w Niemczech
Zobacz film wprowadzający w serwisie Youtube na temat Kindergeld.
Świadczenie rodzicielskie, znane też w Polsce jako kosiniakowe, podlega koordynacji świadczeń. Jest ono bardzo specyficzne, gdyż co do zasady obejmuje osoby nieaktywne zawodowo w Polsce, które opiekują się dzieckiem w pierwszym okresie życia. Stosując zatem zasady pierwszeństwa w koordynacji można więc przyjąć, że w większości przypadków krajem pierwszeństwa do jego wypłaty będzie kraj zagraniczny, w którym drugi z rodziców jest aktywny zawodowo.
Należy jednak mieć świadomość, że nie w każdym kraju objętym koordynacją istnieje tego typu świadczenie, co z automatu przyznaje pierwszeństwo do wypłaty Polsce – bez konieczności prowadzenia czasochłonnego postępowania przez Wojewodę. Jego wysokość nie wpływa na inne, popularne świadczenia podlegające koordynacji, gdyż według klasyfikacji wspólnotowej świadczenie rodzicielskie oraz świadczenie pielęgnacyjne są w innym, osobnym „koszyku”.
Podstawowe informacje na temat świadczenia rodzicielskiego
Co do zasady świadczenie przysługuje osobom, które w związku z urodzeniem dziecka nie są uprawnione do pobierania zasiłku macierzyńskiego. Kwota świadczenia rodzicielskiego to 1000,00 zł miesięcznie. Przysługuje ono w tej wysokości bez względu na ilość urodzonych dzieci, objętych opieką. W przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie wydłuża się po prostu czas przysługiwania świadczenia. Dla opieki nad jednym dzieckiem są to 52 tygodnie od urodzenia, dla dwójki dzieci 65 tygodni etc. Prawo do świadczenia rodzicielskiego nie jest uzależnione od dochodu rodziny.
Uprawnionym do pobierania świadczenia są także osoby, które w momencie urodzenia dziecka pobierały zasiłek dla bezrobotnych. Ze względu na fakt, że wysokość wypłacanego zasiłku z Powiatowego Urzędu Pracy jest niższa niż jego wysokość, to wnioskodawca otrzyma wyrównanie świadczenia rodzicielskiego.
Świadczenie rodzicielskie nie przysługuje jeśli w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wychowawczego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna. W przypadku zbiegu uprawnień do powyższych świadczeń wnioskodawca wybiera, z którego świadczenia chce korzystać.
Wniosek składa się w formie papierowej we właściwym dla miejsca zamieszkania Gminnym lub Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej, gdyż organem właściwym do przyjmowania wniosków jest Wójt / Burmistrz / Prezydent Miasta.
Istnieje także możliwość złożenia elektronicznego wniosku za pośrednictwem portalu empatia Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej.
Wniosek powinien zostać złożony w terminie 3 miesięcy od urodzenia dziecka – wtedy świadczenie realizowane będzie w pełnym wymiarze i okresie. Świadczenie to należy do świadczeń podzielnych, więc przysługuje od daty urodzenia dziecka, a nie od miesiąca złożenia wniosku (jeśli zachowany zostanie 3 miesięczny termin od urodzenia na złożenie wniosku).
Warto dodać, że wniosek o ww. świadczenie może złożyć także niepełnoletni rodzic dziecka, za zgodą swojego przedstawiciela ustawowego np. swojej matki.
Świadczenie rodzicielskie podlega koordynacji świadczeń / źródło grafiki: PixabayCzytaj dalej →
Rodzinny Kapitał Opiekuńczy jest nową formą świadczenia na dzieci. Obowiązuje od dnia 01.01.2022 r. Wprowadza wsparcie dla rodziców dzieci w wieku od ukończenia 12. do 35. miesiąca życia – w łącznej kwocie 12 tys. zł na drugie i każde kolejne dziecko. Podlega koordynacji świadczeń. Poniżej przedstawiono podstawowe założenia programu oraz mechanizm jego realizacji w odniesieniu do systemów zabezpieczenia społecznego.
Celem programu jest poprawa sytuacji demograficznej poprzez wsparcie rodzin w opiece nad dzieckiem w okresie od zakończenia urlopu macierzyńskiego do osiągnięcia przez dziecko wieku przedszkolnego. Na etapie składania wniosku strona wybiera, czy świadczenie ma być realizowane i wypłacane przez okres 1 roku w kwocie 1000,00 zł miesięcznie, czy też przez 2 lat w kwocie 500,00 zł miesięcznie.
Świadczenie przyznawane jest na II i kolejne dziecko niezależnie od dochodu rodziny. Wniosek można składać jedynie w formie elektronicznej, za pomocą PUE ZUS, systemów teleinformatycznych banków krajowych i spółdzielczych kas oszczędnościowo‑kredytowych, systemów teleinformatyczny utworzonych przez ministra właściwego do spraw rodziny – Platforma Informacyjno‑Usługowa Empatia.
Wniosek należy złożyć najwcześniej na 90 dni przed ukończeniem przez dziecko 12. miesiąca życia, a najpóźniej 30 dni po tym fakcie – aby uzyskać świadczenie w pełnej kwocie. W przeciwnym razie przyznanie nastąpi od miesiąca złożenia wniosku. Przepisy ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym określają maksymalny termin dla ZUS na rozpatrzenie wniosku o kapitał. Wynosi on 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei wypłata przysługującego kapitału następuje nie wcześniej niż w miesiącu, od którego przysługuje prawo do kapitału. Cała komunikacja z ZUS odbywa się w formie elektronicznej – wszelkie rozstrzygnięcia znajdują się w skrzynce odbiorczej na profilu na PUE ZUS wnioskodawcy.
Rodzinny kapitał opiekuńczy podlega koordynacji świadczeń / źródło grafiki: MRIPS – logo programuCzytaj dalej →
Od dnia 01.01.2022 r. wzrośnie kwota świadczenia pielęgnacyjnego (koordynacja świadczeń) i wynosić będzie 2 119,00 zł miesięcznie. Odpowiednie Obwieszczenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w tej sprawie ukazało się dnia 08.11.2021 r. Wejdzie ono w życie po upływie czternastu dni od ogłoszenia.
Podlega ono corocznej waloryzacji od dnia 1 stycznia na zasadach określonych w art. 17 ust. 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Poprzednia kwota wynosiła 1 971,00 zł miesięcznie.
Wzrost świadczenia pielęgnacyjnego w 2022 r. / źródło grafiki: własne, na podstawie Monitora Polskiego
Przypomnijmy, że świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest niezależnie od dochodów, przede wszystkim rodzicowi, który rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej, by opiekować się niepełnosprawnym dzieckiem. W przypadku gdy niepełnosprawność dziecka powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej – do ukończenia 25. roku życia.
Na oficjalnej stronie Rzecznika Praw Obywatelskich ukazało się pismo z dnia 03.11.2021 r. skierowane do Minister Rodziny i Polityki Społecznej.
Informuje ono o ciągłym i systematycznym zwiększaniu się ilości skarg kierowanych do Rzecznika na przewlekłość postępowań w sprawach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz świadczenia wychowawczego, objętych koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że podobne pisma kierowane są przez RPO do Ministerstwa w zasadzie co kilka miesięcy.
Skargi na bezczynność i przewlekłość w koordynacji / źródło grafiki: logo RPO
W piśmie wskazano, że w dalszym ciągu powiększa się skala problemu związanego z nieterminowym, przewlekłym załatwianiem przez Urzędy Wojewódzkie spraw z zakresu koordynacji świadczeń na dzieci.
Wnoszone skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowań do Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w zdecydowanej większości przypadków znajdują uzasadnienie i zapadają orzeczenia korzystne dla skarżących – czyli wnioskodawców.
Prezydent RP dnia 21.10.2021 r. podpisał ustawę z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw, co zakończyło cały proces legislacyjny i przeniosło realizację programu rodzina 500+ do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Zmiany dotyczą także stosowania i realizacji przepisów koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w odniesieniu do tego świadczenia, co opisujemy w niniejszym artykule.
Co się zmieni w kontekście koordynacji świadczeń?
Stan prawny do 31.05.2022 r.
Do dnia 31.05.2022 r. organem właściwym do obsługi wniosków 500+ w zakresie koordynacji świadczeń będzie Wojewoda. Oznacza to, że wnioski dotychczas złożone i realizowane np. na okres zasiłkowy 21/22, który trwa do 31.05.2022 r. rozpatrywać i rozstrzygać będzie Wojewoda właściwy dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy.
Analogicznie wszystkie starsze wnioski o świadczenie 500+, które nie zostały jeszcze rozpatrzone w związku z przepisami o koordynacji także rozstrzygnąć musi Wojewoda. Realizować wypłaty w takich przypadkach do 31.05.2022 r. będzie Wójt/Burmistrz/Prezydent jak dotychczas.
Jednocześnie należy wskazać, że jeśli wniosek złożony zostanie w okresie od 01.01.2022 r. do 31.05.2022 r. (np. na nowo narodzone dziecko) i w grę wchodzić będzie koordynacja, to także organem właściwym do jego rozpatrzenia będzie Wojewoda. Zgodnie z ustawą od dnia 01.01.2022 r. nowe wnioski składać się będzie w ZUS wyłącznie w formie elektronicznej.
Zatem takie wnioski w okresie od 01.01.2022 r. do 31.05.2022 r. ZUS przekaże do Wojewody w celu wydania rozstrzygnięcia na dotychczasowych zasadach. Realizatorem wypłaty dla takich wniosków złożonych w okresie od 01.01.2022 r. do 31.05.2022 r. będzie gmina.
Zmiany w świadczeniu 500+ / źródło grafiki: logo ZUSCzytaj dalej →
Koordynacja świadczeń rodzinnych i wychowawczych na dzieci w związku z zamieszkaniem oraz aktywnością zawodową Polaków na terenie Wielkiej Brytanii występowała bardzo często. Wynikało to z faktu, że do niedawna był to jeden z głównych kierunków emigracji zarobkowej obywateli naszego kraju. „Brexit” – czyli finalizacja procesu opuszczenia przez Wielką Brytanię struktur Unii Europejskiej, nastąpił oficjalnie wraz z ostatnim dniem stycznia 2020 r. i znacząco wpłynął na koordynacje świadczeń pomiędzy UK a Polską.
Na mocy przepisów przejściowych do 31.12.2020 r. obowiązywały jednak dotychczasowe przepisy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zmiana nastąpiła wraz z początkiem 2021 roku, co uregulowano w Umowie o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz. Urz. UE L 29 z 31 stycznia 2020 r.)
Od 01.01.2021 r. przepisy o koordynacji świadczeń mają zastosowanie do obywateli UE, obywateli Wielkiej Brytanii i innych osób (członkowie rodzin, osoby pozostałe przy życiu, obywatele państw trzecich), które z końcem okresu przejściowego nieprzerwanie znajdują się w sytuacji dotyczącej jednocześnie państwa członkowskiego i Zjednoczonego Królestwa. Stanowi o tym art. 30 ust. 2 cytowanej umowy o wystąpieniu.
Brexit, a świadczenia na dzieci / źródło grafiki: Pixabay
Na tej podstawie trzeba stwierdzić, że koordynacja świadczeń ma miejsce po 01.01.2021 r. tylko w przypadku, gdy element transgraniczny (np. zamieszkanie, aktywność zawodowa w UK) powstał przed tą datą i trwa nieprzerwanie po tej dacie.
Przykładowo, gdy ojciec dziecka od 01.01.2017 do nadal jest aktywny zawodowo w UK (ma np. umowę na czas nieokreślony), a matka wraz z dzieckiem zamieszkuje w Polsce to w dalszym ciągu mamy do czynienia z koordynacją świadczeń i dotychczasowe wnioski, jak i każde kolejne na nowe okresy zasiłkowe złożone po 01.01.2021 r. będą podlegały jej zasadom.
Gdyby w omawianej sytuacji ojciec dziecka zmienił pracodawcę w UK – dajmy na to pracował w firmie A od 01.01.2017 r. do 31.03.2021 r. po czym tego dnia wrócił do Polski i od dnia 01.05.2021 r. ponownie podjął w UK pracę w firmie B, to element koordynacji będzie miał miejsce do 31.03.2021 r. i później w odniesieniu do UK już nie zaistnieje.
Na zakończenie należy wspomnieć, że od 01.04.2023 r. kwota child benefit wynosi: £24.00 tygodniowo na pierwsze dziecko oraz £15.90 tygodniowo na każde kolejne dziecko.
Pod koniec września 2021 r. ukazał się coroczny raport Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) na temat świadczeń m.in. 500+, rodzinne, zasiłek pielęgnacyjny, wypłaconych na rzecz rodziny w 2020 roku. Chociaż w opracowaniu nie uwzględniono osobnych danych statystycznych, dotyczących bezpośrednio koordynacji świadczeń to jego wyniki prowadzą do ciekawych wniosków.
Przede wszystkim wskazano, że z budżetu państwa na wypłatę świadczeń rodzinnych wydano 10,8 miliarda złotych (stanowi to wzrost o 4,6% względem zeszłego roku) oraz 40 miliardów złotych trafiło do beneficjentów świadczenia wychowawczego 500+ (wzrost względem 2019 r. o rekordowe 31%). Daje to łącznie wypłaconą kwotę wartości 50,8 mld zł. Dla zobrazowania skali warto dodać, że wszystkie wydatki budżetu państwa w 2020 r. wyniosły 278,1 mld zł!
Struktura wydatków na świadczenia rodzinne w 2020 r. / źródło grafiki: Raport GUSCzytaj dalej →
● Konsultacja telefoniczna jest darmowa ● Przeanalizujemy sprawę i udzielimy pomocy od ręki lub wycenimy sprawę, jeśli okaże się bardziej skomplikowana ● Wybierz dzień, godzinę – oddzwonimy w wybranym terminie.
Koordynacja 800 plus i 500 plus oraz zasiłki na dzieci takie jak Kindergeld, Child Benefit, Kinderbijslag, Familienbeihilfe itp. to trudny temat. Sprawa każdej rodzinny jest indywidualna. Dopiero analizując sytuację danej rodziny, można zrozumieć, co komu się należy i z jakiego kraju. Dlatego prowadzimy darmowe konsultacje telefoniczne, żeby dokonać analizy Twojej sytuacji. Zapisz się na darmową konsultację ws. zasiłków na dzieci.
Możesz też dodać komentarz na Forum dotyczącym zasiłków na dzieci lub komentarz pod artykułem, który Cię zainteresował.Czerpać wiedzę dotyczącą zasiłków na dzieci z Polski, Unii Europejskiej, Szwajcarii i Europejskiego Obszaru Gospodarczego możesz również czytając nasze artykuły. Poniżej znajdziesz najpopularniejsze treści.
